Nghị định, thông tư mới hướng dẫn quản lý chi phí theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 đưa ra nhiều điểm thay đổi lớn trong quản lý chi phí đầu tư…

Bảo đảm đúng, đủ, phù hợp với tính chất kỹ thuật dự án

Thông tin tại Hội nghị giao ban công tác tháng 4 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 5 của Bộ Xây dựng sáng nay (8/5), ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, triển khai kế hoạch xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn quản lý chi phí theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, đơn vị này đã và đang thực hiện song song nhiều nhiệm vụ.

Ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng báo cáo tại hội nghị (Ảnh: Tạ Hải).

Trong đó, Nghị định quy định chi tiết về quản lý chi phí đầu tư xây dựng đã hoàn thiện theo báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp, ý kiến của Ban Thường vụ Đảng ủy và đã trình Chính phủ vào ngày 6/5/2026.

Nghị định tiếp tục kế thừa các quy định đã thực thi ổn định, phát huy hiệu quả trong thực tiễn thời gian qua và sửa đổi, bổ sung nhiều các quy định nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và thể chế hóa các quy định mới của Luật Xây dựng, bảo đảm đúng, đủ, phù hợp với tính chất kỹ thuật dự án, tạo hành lang thuận lợi cho các chủ đầu tư và địa phương thực hiện.

Một số quy định có thể kể đến như: Phân định cơ chế quản lý chi phí phù hợp với các hình thức đầu tư và đáp ứng quy định mới về linh hoạt sử dụng thiết kế xây dựng ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Xây dựng cơ chế xác định chi phí dựa trên các công cụ suất chi phí, giá bộ phận kết cấu và nhóm công tác nhằm giảm bớt việc bóc tách khối lượng chi tiết, tối ưu hóa nguồn lực, rút ngắn thời gian nghiệm thu, thanh toán trong quá trình triển khai dự án; Cho phép tham khảo dữ liệu chi phí và định mức nước ngoài, thiết lập cơ chế xây dựng định mức chuyên biệt cho công nghệ mới; được thành lập Ban đơn giá xây dựng công trình đối với các dự án đầu tư công, quan trọng quốc gia, có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, sử dụng công nghệ chưa phổ biến tại Việt Nam.

Phương pháp xác định giá, tháo gỡ vướng mắc về giá vật liệu, thiết bị cũng được đổi mới như: quy định cụ thể việc xem xét, đánh giá giữa các nguồn thông tin về giá để lựa chọn giá phù hợp hoặc tính bình quân bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch, phù hợp với tiêu chuẩn, chỉ dẫn kỹ thuật, xuất xứ và yêu cầu chất lượng của công trình.

Rà soát 28.000 định mức dự toán xây dựng

Về các thông tư hướng dẫn, ông Lê Quyết Tiến cho biết, năm 2026, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được Bộ giao chủ trì phối hợp xây dựng dự thảo của 11 Thông tư. Trong đó, Cục chủ trì soạn thảo 3 Thông tư, chủ trì trình ban hành 8 thông tư.

Đến nay, có 1 thông tư đã ban hành, 8 thông tư đang xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương, đơn vị, tổ chức.

Trong đó, 4 thông tư quan trọng, đóng vai trò nền tảng liên quan đến quản lý chi phí đầu tư và bảo trì công trình xây dựng có các điểm thay đổi lớn.

Cụ thể, các định mức ban hành (khoảng hơn 16.000 định mức) được tập trung rà soát, tổng hợp, hệ thống hóa đáp ứng yêu cầu mới theo quy định của Luật Xây dựng 2025 và giải quyết một số bất cập; Đổi mới việc phân định nhóm nhân công theo tính chất, độ phức tạp của loại công việc; Bổ sung 6 định mức khai thác, vận chuyển cát biển.

Hai thông tư hướng dẫn cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã được hoàn thiện, báo cáo lãnh đạo Bộ; dự thảo phù hợp với quy định cơ chế đặc thù về lập tổng mức đầu tư, dự toán gói thầu tại các nghị quyết liên quan của Quốc hội, Chính phủ.

Tuy vậy, thực tiễn triển khai còn một số vướng mắc cần phải xin ý kiến điều chỉnh quy định.

"Riêng thông tư ban hành định mức dự toán, Cục đang phối hợp rà soát. Dự kiến, nếu biên tập đầy đủ toàn bộ định mức để ban hành sẽ có khoảng 28.000 định mức, gồm 14.000 định mức theo tiêu chuẩn TZJ-2018 (lập và quản lý chi phí tổng mức đầu tư) và khoảng 14.000 định mức theo tiêu chuẩn TB-2024 (lập và quản lý chi phí cho tổng dự toán, dự toán gói thầu)", lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thông tin.