Từ Nghị quyết 68-NQ/TW đến kế hoạch của Chính phủ

Kế hoạch hành động theo đuổi hai mục tiêu song song. Thứ nhất là thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ và nhất quán các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết 68-NQ/TW ban hành ngày 04/05/2025. Thứ hai là tạo căn cứ để các bộ, ngành và địa phương xây dựng kế hoạch riêng, tổ chức triển khai rồi kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. [1][2]

Tinh thần chung của kế hoạch là chuyển quan hệ giữa chính quyền với doanh nghiệp từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ. Nhà nước được đặt vào vai trò đồng hành, liêm chính và kiến tạo phát triển, thay vì chỉ kiểm soát. [1]

Cải cách thủ tục và cắt giảm chi phí

Chuyển đổi số làm công cụ cắt giảm thời gian thủ tục, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh. Mục tiêu rõ nhất trong năm 2025 là giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Chuyển đổi số là công cụ trung tâm để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ pháp luật và điều kiện kinh doanh. Nghị quyết yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cung cấp dịch vụ công cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh không phụ thuộc địa giới hành chính. Mỗi cơ quan cũng phải lập chuyên mục riêng trên trang hoặc cổng thông tin điện tử để tiếp nhận và xử lý kịp thời vướng mắc, phản ánh, kiến nghị. [1]

Mục tiêu định lượng đáng chú ý nhất trong phụ lục là giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết thủ tục thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong năm 2025. Mục tiêu này gắn với Nghị quyết 66/NQ-CP về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất, kinh doanh trong hai năm 2025 và 2026. [1][3]

Một định hướng khác là chuyển phần lớn điều kiện kinh doanh, giấy phép và chứng nhận sang cơ chế công bố và hậu kiểm, chỉ giữ tiền kiểm ở số ít lĩnh vực bắt buộc theo pháp luật chuyên ngành và thông lệ quốc tế. Đây là hướng cải cách được đặt ra trong kế hoạch, chưa phải kết quả đã hoàn tất, nên cần tránh diễn đạt như một việc đã xong. [1]

Bốn nhóm nguồn lực được ưu tiên mở khóa

Đất đai, vốn, nhân lực và khoa học công nghệ được đặt trong cùng một hệ sinh thái hỗ trợ kinh tế tư nhân. Kèm theo là các mức cụ thể như trích tối đa 20% thu nhập tính thuế cho quỹ khoa học công nghệ, tính 200% chi phí thực tế cho nghiên cứu và phát triển, đào tạo 10.000 giám đốc điều hành

Nghị quyết 138/NQ-CP đặt đất đai, vốn, nhân lực và khoa học công nghệ trong cùng một hệ sinh thái hỗ trợ kinh tế tư nhân, thay vì xử lý rời rạc từng nhóm. Với đất đai và mặt bằng, kế hoạch yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, công khai quy hoạch, xử lý nhà và đất công chưa sử dụng, đồng thời rà soát cơ chế hỗ trợ mặt bằng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. [1]

Về tài chính, kế hoạch hướng tới củng cố quỹ bảo lãnh tín dụng, nghiên cứu lập Quỹ tái bảo lãnh tín dụng Trung ương và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Kế hoạch cũng nêu việc nghiên cứu sàn giao dịch gọi vốn cộng đồng và thúc đẩy tài chính xanh, tín dụng xanh cùng bộ tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG). [1]

Nhóm nhân lực và khoa học công nghệ đi kèm nhiều con số cụ thể. Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nghiên cứu phát triển. Chi phí cho hoạt động nghiên cứu và phát triển được tính vào chi phí được trừ theo mức 200% chi phí thực tế. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành, đồng thời dành tối thiểu 20 ha mỗi khu công nghiệp hoặc 5% tổng quỹ đất đã đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê. [1]

Nhóm nội dung này dẫn chiếu một số văn bản nền, gồm Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế, Nghị định 108/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không dùng vào mục đích để ở, cùng Thông tư 26/2024/TT-NHNN về hoạt động cho thuê tài chính. [4][5][9]

Lộ trình, đầu mối và trách nhiệm thực hiện

Phụ lục nghị quyết phân nhiệm vụ theo từng năm, từ mở đường năm 2025 đến sửa đổi luật và nghị định giai đoạn 2026–2027. Việc điều phối do Ban Chỉ đạo quốc gia đảm nhiệm, Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban và Bộ Tài chính là cơ quan thường trực

Phụ lục của Nghị quyết 138/NQ-CP mới là phần biến định hướng thành việc làm. Ở đây, từng nhiệm vụ được giao cho một bộ, ngành hoặc địa phương, kèm cơ quan phối hợp, sản phẩm đầu ra và mốc thời gian. Năm 2025 tập trung vào nhóm việc mở đường như xây dựng chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành, hoàn thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, khởi động chương trình "Go Global", hoàn thiện khung hỗ trợ hộ kinh doanh và đề án chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh. [1]

Giai đoạn 2025–2026, các cơ quan bám sát chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rà soát điều kiện đầu tư kinh doanh, lập kênh tiếp nhận phản ánh và triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình cho thủ tục đất đai. Năm 2026 là thời điểm rà soát, sửa đổi hàng loạt luật và nghị định về thuế, đấu thầu, thống kê, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cạnh tranh, sở hữu trí tuệ và thanh tra. Giai đoạn 2026–2027 tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đất đai, thương mại và xử lý vi phạm hành chính. [1]

Việc điều phối được giao cho một đầu mối rõ ràng. Nghị quyết lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban, Bộ Tài chính giữ vai trò cơ quan thường trực. Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ, cùng chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh, chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, đánh giá và báo cáo kết quả. [1]

Phần phụ lục còn dẫn chiếu Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, Nghị định 75/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh và Nghị định 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp. [6][7][8]

Giá trị của Nghị quyết 138/NQ-CP không nằm ở số lượng mục tiêu mà ở chỗ mỗi mục tiêu đều có người chịu trách nhiệm và một mốc thời gian để đối chiếu. Chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, vì thế, trở thành thứ có thể theo dõi và đo đếm được, thay vì chỉ là tuyên bố định hướng.

Nguồn tham khảo

[1] Nghị quyết 138/NQ-CP của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW — Cổng Xây dựng chính sách, chinhphu.vn

[2] Toàn văn Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân — Cổng Xây dựng chính sách, chinhphu.vn

[3] Nghị quyết 66/NQ-CP — vanban.chinhphu.vn 

[4] Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế — vanban.chinhphu.vn 

[5] Nghị định 108/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng, khai thác nhà, đất là tài sản công không dùng để ở — vanban.chinhphu.vn 

[6] Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ — vanban.chinhphu.vn (docid 213179)

[7] Nghị định 75/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh — vanban.chinhphu.vn 

[8] Nghị định 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp — vanban.chinhphu.vn 

[9] Thông tư 26/2024/TT-NHNN về hoạt động cho thuê tài chính — vanban.chinhphu.vn